چندخدايى در آن حاكم بود ، از استقبال چندانى برخوردار نشد . گروهى از مردم مكه كه دست‌اندركار دادوستدهاى اقتصادى بودند ، مىدانستند كه اگر دعوت محمد ( ص ) فراگير شود ، كعبه كه جايگاه خدايانشان است ، از اعتبار مىافتد و در پى آن ، تجارت مكه رو به افول مىرود ، از اين‌رو با دعوت او به مبارزه پرداختند . پيامبراكرم ( ص ) 12 سال زير بارش سخت‌ترين حملات در مكه به دعوت مردم پرداخت و در اين مدت ، تعداد اندكى به او گرويدند ، تا اينكه در سال دوازدهم بعثت سرنوشت ايشان رنگى ديگر يافت : فرستادگانى از يثرب او را دعوت كردند تا براى ارشاد آنها به اين شهر هجرت كند . حضرت نيز پس از آنكه اصحاب وفادار خويش را از مكه خارج نمود ، خود نيز در ربيع‌الأول سال چهاردهم بعثت مكه را ترك گفت تا در اين شهر - كه اندكى بعد مدينةالنبى خوانده شد - رحل اقامت افكند . مسلمانان سرآغازِ دوره تاريخ اسلامى را از همين تاريخ هجرت پيامبر ( ص ) مىدانند ؛ چراكه از اين هنگام به بعد تحولى قطعى در فعاليت‌هاى پيامبر شكل مىگيرد و بدين‌رو انديشه‌ها ، الهامات و دستورهاى وحيانى دوران اقامت در مكه ، تحقق مىيابد . « 1 » پيامبر ( ص ) در مدينه مأموريت مذهبى و سياسى خود را با موفقيت تمام پىگرفت . حضرت گروه‌هاى مختلف اين شهر و مهاجران به مدينه را پيوند و آشتى داد . چنين مىنمايد كه بيشتر غيريهود مدينه به ميل خود به اسلام گرويدند و دين اسلام عاملى مؤثر در دوستى ميان بوميان و پناهندگان بوده است . تقريباً از سال دوم هجرت ، پيامبر ( ص ) ناگزير شد به جنگ با دشمنان مكى خود روى آورد . او بدون داشتن امكانات ، با اتكال و اعتماد به نصرت الاهى ، سرانجام در سال هشتم هجرى مكه را فتح كرد . حضرت با الهام از آموزه‌هاى اسلامى ، با مردم مكه با ملاطفت رفتار كرد و با شكستن بت‌هاى درون كعبه ، آن را به نهادهاى اسلامى پيوسته ساخت . « 2 » پس از آن بود كه دشمنان محمد ( ص ) تسليم وى شدند و حتى بخشى از عرب‌هاى

--> ( 1 ) . آنه‌مارى شيمل ، درآمدى بر اسلام ، ص 31 . ( 2 ) . بنگريد به : آرنولد جوزف توين بى ، تاريخ تمدن : تحليلى از تاريخ جهان از آغاز تا عصر حاضر ، ص 444 - 438 .